من و مینای عزیزم

لحظه نگار - محمدرضا شعبانعلی

در چند روز اخیر، تراکم کارها و فشرده بودن برنامه‌ها در حدی بوده که کمتر فرصت کردم به روزنوشته‌ها سر بزنم و اگر هم اینجا آمدم بیشتر به ستون کنار نگاه کردم تا آخرین نوشته‌های دوستانم را ببینم. راستش را بخواهید ذهنم چنان درگیر کارهای دیگر بود که نتوانستم آن را مرتب کنم و چیزی بنویسم. با وجودی که فهرست بلندبالایی از موضوعاتی که باید در روزنوشته‌ها بنویسم و منتشر کنم در دست داشتم و دارم. این بود که در میان فایل‌هایی که روی لپ‌تاپ داشتم گشتم و گفتم این سه عکس را اینجا بگذارم.  بعد با خودم فکر کردم که خیلی حس بدی است که عکسی از خودت منتشر کنی (اگر دقت کرده باشید هر وقت کف‌گیر محتوای من به ته‌ِ دیگ‌ می‌خورد چنین کاری می‌کنم). برای اینکه حداقل دیدن این پست به کلیک […]

دانش پیچیدگی – پیش‌نیاز مشاهده‌ی پدیده‌های اجتماعی در دنیای جدید

headless

این روزها اصطلاح جنبش‌های بی‌سر یا جنبش‌های بدون رهبر را زیاد می‌خوانیم و می‌شنویم. آخرین بار که این تعبیر را دیدم، امروز صبح در تیتر یکی از نوشته های روزنامه اعتماد بود. نشریات و رسانه‌های بیرون ایران هم در مورد ناآرامی‌های اخیر کشورمان، از این تعبیر و تعبیرهای مشابه، بسیار استفاده کرده‌اند. خواستم به بهانه‌ی این نکته، یکی از دغدغه‌های جدی و بسیار مهم خودم را تکرار کنم. نیمه‌های سال ۹۴ بود که نوشتم: برایم مهم است که به تدریج در مورد علاقه بیش از حد ما انسان‌ها به مفهوم تمرکز در سیستمها و بی علاقه بودن به پذیرش واقعیت توزیع شده بنویسم و حرف بزنم (اینجا). یک مرتبه‌ی دیگر در اواخر سال ۹۴ به بهانه‌ی زندگی موریانه‌ها، به ساختارهای Headless اشاره کردم و اینکه لازم است در مورد آنها بیشتر بدانیم و بیاموزیم (اینجا). در خرداد […]

جنگ نیابتی و نکته کوچکی در مورد آن

تعریف جنگ نیابتی چیست

مطلبی که اکنون می‌نویسم می‌توانست بسیار دقیق‌تر و حاوی جزئیات بیشتر باشد. با این حال، چون فضای آن از محتوای روزنوشته‌ها فاصله دارد، صرفاً در حد چند سطر به آن اشاره می‌کنم. یکی از مفاهیم مهم در استراتژی – چه حوزه‌ی جنگ و چه حوزه کسب و کار – مفهوم جنگ نیابتی است. ترکیب انگلیسی معادل جنگ نیابتی، Proxy War است. البته پراکسی بیشتر به نزدیکی اشاره دارد و از این نظر می‌توان گفت جنگ نیابتی و Proxy War به صورت واژه به واژه با یکدیگر معادل نیستند. اگر چه برداشت شخصی من بر این است که جنگ نیابتی تعبیر دقیق‌تر و گویاتری است. جنگ نیابتی به جنگ‌هایی گفته می‌شود که قدرتهای بزرگ در سرزمینی غیر از سرزمین اصلی خود با یکدیگر انجام می‌دهند. معمولاً سرزمین‌های کوچک‌تر و ضعیف‌تر به عنوان زمین این بازی در نظر گرفته می‌شوند. مثال‌های جنگ نیابتی در حوزه‌ی […]

اقتصاد، ثبات، زلزله، نیم‌سکه و یک درس مدیریتی

economic-stability

یکی از بزرگترین اختراعات انسان طی قرن‌های اخیر، کسب و کارِ سازمان یافته (Organized Business) بوده است. به این معنا که از اقتصاد مبتنی بر دکان‌داری به سمت اقتصاد مبتنی بر ساختار سازمانی روی آورده است. این الگوی کسب و کار، تا حد زیادی از الگوهای سیاسی و ساختارهای اجتماعی الهام گرفته است. قبل از اینکه چارت سازمانی اختراع شود و پست‌های سازمانی مطرح شوند و چیزی تحت عنوان پست‌های معاونتی شکل بگیرند، مفاهیمی مثل دربار و القاب درباری و وزارت در ساختارهای حکومتی پدیدار شدند. البته بعدها به علت چاق و فربه و ایستا بودن ساختارهای حکومتی و لاغر و چابک و پویا بودن ساختارهای کسب و کار (حداقل در مقایسه با دولت‌ها) عملاً مفهوم سازمان و ساختار سازمانی بیشتر توسط کسب و کارها توسعه پیدا کرد و این بار، حکومت‌ها و دولت‌ها در سراسر جهان، […]

مکانیزم لوکوموشن عنکبوت

حرکت لوکوموشن عنکبوت

قبلاً گفته بودم که بعضی فیلم‌ها و کلیپ‌هایی را که فکر می‌کنم می‌توانند به درک مفهوم پیچیدگی و مطالعه راحت‌تر کتاب نظریه سیستمهای پیچیده کمک کنند در روزنوشته‌ها قرار دهم. کلیپ قسمتی از فیلم مستند ادوارد ویلسون در مورد مورچه‌ها و کلیپ ویدئویی بازی زندگی نمونه‌‌هایی از این کار هستند. در آخرین بخشی که به کتاب پیچیدگی اضافه کردم، به مکانیزمهای لوکوموشن (جابجایی مکانیکی) اشاره‌ای کردم و توضیح دادم که لوکوموشن می‌تواند Passive یا Active باشد و عنکبوت‌ها از جمله موجوداتی هستند که – به تعبیر من – به سیستم هیبرید مجهز هستند. حرکت عادی عنکبوت را همه‌ی ما دیده‌ایم. آنچه در اینجا می‌بینید یک فیلم آموزشی است که با یک مدل مکانیکی ساده، برای نمایش حرکت Passive عنکبوت تولید شده است. فیلم بسیار دقیق است و کاملاً بر اساس معیارهای علمی تولید شده. شگفت‌انگیز این […]

نمونه دیگری از موجودات بازی زندگی کانوی

نمونه ای از موجودات بازی زندگی جان کانوی

در کتاب پیچیدگی به بحث جان کانوی و بازی زندگی اشاره کردم و یک بار هم یک کلیپ ویدئویی از نمونه‌ تغییر و تحولات ماشین کوکی کانوی در روزنوشته‌ها منتشر کردم. چون در قسمتی از کتاب پیچیدگی (که هنوز آپلود نکرده‌ام) به قطار دودی یا Puffer Train اشاره کرده‌ام، احساس کردم بهتر است تصویری از دینامیک رفتاری Puffer Train را در اینجا بگذارم (تصویر را از اینجا برداشته‌ام اما اگر خودتان Puffer Train را در Google Images سرچ کنید، نمونه‌های بیشتری را خواهید دید). پیمان هم زیر همان کلیپ ویدئویی قبلی، دو لینک پیشنهاد کرده بود که با کدهای ساده‌ی جاوا اسکریپت، اجازه می‌دهند به صورت آنلاین نمونه‌هایی از مدل‌های مورد علاقه‌ی خود را شبیه سازی کنید. +۶۶   رادیو مذاکره • کارگاه افزایش عزت نفس • آموزش کارآفرینی • مذاکره تجاری • یادگیری زبان انگلیسی • دوره MBA آنلاین متمم • تصمیم گیری • تفکر سیستمی • روانشناسی پول • آموزش مهارت کار تیمی • مدل […]

زندگی تقویمی

نوشته درباره شب یلدا

پیش نوشت: مینا رهنما زیر مطلب لطفاً با دنده سنگین حرکت کنید لطف کرده بود و تبریک یلدا گفته بود و پرسیده بود که امسال فال حافظ نداریم؟ مطلبِ زندگی تقویمی را به بهانه‌ی حرف مینا می‌نویسم. زندگی تقویمی مینا جان. ما همه یاد گرفته‌ایم که بین این چند نوع اظهارنظر تفاوت و تمایز قائل شویم: گزارش/توصیه/رفتار/تصمیم بر اساس سلیقه شخصی گزارش/توصیه/رفتار/تصمیم مبتنی بر تجربه شخصی گزارش/توصیه/رفتار/تصمیم مبتنی بر روش علمی بنابراین لازم است تأکید کنم آنچه در اینجا برای تو می‌نویسم از جنس حرف‌های دسته‌ی اول است. ماجرای شب یلدا در وبلاگ من به زمانی مربوط می‌شود که از وبلاگِ برای فراموش کردن به وبلاگ شخصی خودم کوچ کردم. اولین شب‌های یلدا، موضوعی را تعیین می‌کردیم و با هم در مورد آن حرف می‌زدیم؛ موفقیت، برنامه ریزی، هدف گذاری و معنای زندگی، از جمله بحث‌هایی بود که مطرح می‌شد. […]

لطفاً با دنده سنگین حرکت کنید

لطفاً با دنده سنگین حرکت کنید

پیش نوشت: بعضی ایرادها و اشتباه‌های ما، شبیه سبزیِ گیر کرده در بین دندان‌ها است. به این معنا که معمولاً آن را در خودمان نمی‌بینیم و در دیگران ساده‌تر مشاهده می‌کنیم. در اینجا وظیفه‌ی هر دوست این است که اگر میبیند سبزی در بین دندان‌های دوستش گیر کرده، به او تذکر دهد. چون احتمالاً خود او نمی‌بیند. و البته باید همیشه به خاطر داشته باشیم که تذکرِ سبزی، به این معنا نیست که دندان‌های خودمان تمیز است. این نوشته‌ی من هم از همان جنس است. در مورد برخی دوستان و آشنایان، نمونه‌هایش را دیده‌ام. اما تذکر دادنش از سوی من، اصلاً به این معنا نیست که خودم را از این رفتار دور می‌دانم یا اینکه معتقدم خودم گرفتار آن نشده‌ام. لطفاً با دنده سنگین حرکت کنید حرکت کردن با دنده سنگین را به عنوان یک استعاره […]

روی کاغذ همه چیز درست است (هات ریور)

هات ریورز - کشور مستقل

پیش نوشت: این مطلب از جنس مطالب بی و سر و ته است. اگر معنی مطالب بی سر و ته را نمی‌دانید یا فراموش کرده‌اید، می‌توانید به نوشته‌ای که این نوع مطالب را معرفی کردم سر بزنید (حرفهای بی سر و ته چه هستند؟) سال ۱۹۷۰ بود. دولت استرالیا طبق سنتی که هر از چند گاهی انجام می‌داد، برای تولید گندم سهمیه بندی اعلام کرد. هر مزرعه‌ای باید دقت می‌کرد که میزان گندم تولیدی‌اش از حجم مشخصی فراتر نرود. چون حجم گندم در جهان و نیز حجم تولید گندم در استرالیا به حدی بود که می‌توانست کاهش قیمت شدید ایجاد کرده و به کشاورزان و اقتصاد آسیب برساند. هات ریور (Hutt River) هم یکی از مزرعه‌هایی بود که برایش سهمیه اعلام شد. این مزرعه ۷۵ کیلومترمربع وسعت دارد. اما ظاهراً لئونارد کسلی (Leonard Casley) قصد نداشت سهمیه بندی اعلام شده […]

نوشته پیمان اکبرنیا در مورد هارپ و بحث تئوری توطئه

تئوری توطئه و هارپ

دوست خوبم پیمان اکبرنیا اخیراً مطلبی در مورد هارپ و تئوری توطئه در روزنامه شرق منتشر کرده که متن آن را می‌توانید در وبلاگش هم ببینید: هارپ: تئوری توطئه برای همه فصول قبلاً هم در مورد زلزله کرمانشاه مطلبی نوشته بود که در فهرست دیگری از نوشته‌های دوستانم به آن اشاره کرده‌ام. علم‌گریزی و علم‌ستیزی، صرفاً در لباس خرافات کهنه وارد جوامع و فرهنگ‌ها نمی‌شوند. اتفاقاً‌ خطرناک‌ترین شکل علم‌ستیزی، شیوه‌ای است که با واژه‌های علمی جمله‌ها و حرف‌های غیرعلمی می‌سازند و باعث می‌شوند که در نگاه اول، علمی نبودن حرف‌ها و دیدگاه‌ها و تحلیل‌ها چندان مشخص نشود. پیش از این هم، بارها به معناسازی و معنایابی به عنوان یکی از مهم‌ترین نقاط قوت مغز و نیز یکی از خطرناک‌ترین نقاط ضعف آن اشاره کرده‌ام. تئوری‌های توطئه یا Conspiracy Theories نماد شکل نوین معناسازی هستند که البته همان مخاطبان عام قدیمی […]

برای امیرمحمد قربانی: درباره‌ی زندگی در جهان مسطح (این پختستانِ جدید)

جلد کتاب پختستان - نوشته ادوین ابوت

پیش نوشت یک: اگر چه هنوز در سطر نخست این مطلب هستم، اما یقین دارم که این نوشته طولانی و پراکنده خواهد بود. به همین علت، پیشاپیش عذرخواهی من را بپذیرید. پیش نوشت دو: امیرمحمد قربانی از دوستان قدیمی متممی است و احتمالاً شما هم به واسطه‌ی شناسنامه‌اش در متمم و وبلاگش به اسم در راه شناختن، او را می‌شناسید. من مطلبی با عنوان سهم آموزش و غریزه در یادگیری داشتم و در زیر آن، امیر کامنتی گذاشته بود که این مطلب را در پاسخ به آن یا با اتکاء به آن، یا به بهانه‌ی آن می‌نویسم. پیش نوشت سه (برای امیر): می‌دانم که بخشی از آنچه در ادامه می‌نویسم (و شاید همه‌ی آنچه در ادامه می‌نویسم) الزاماً به حرف‌های تو مربوط نباشد. اما این را هم می‌دانم که انتظار نداری مستقیماً چیزی در پاسخ نوشته‌ات بخوانی. […]

کلیپ ویدئویی بازی زندگی – جان کانوی

بازی زندگی کانوی - نظریه سیستمهای پیچیده - جان هورتون کانوی

قبلاً گفته بودم که بعضی فیلم‌ها و کلیپ‌هایی را که فکر می‌کنم می‌توانند به درک مفهوم پیچیدگی و مطالعه راحت‌تر کتاب نظریه سیستمهای پیچیده کمک کنند در روزنوشته‌ها قرار دهم. کلیپ قسمتی از فیلم مستند ادوارد ویلسون در مورد مورچه‌ها، نمونه‌ای از این کار بود. این بار هم، کلیپی از چند نمونه شبیه سازی بازی زندگی (Game of life) با قواعد جان کانوی (John Conway) را در اینجا می‌گذارم. البته پیشنهادم این است که ابتدا بخش Cellular Automata یا CA را در کتاب بخوانید و بعد این کلیپ را ببینید. یا اگر هم الان دیدید، حتماً بعد از بحث CA دوباره آن را مشاهده کنید.   +74   رادیو مذاکره • کارگاه افزایش عزت نفس • آموزش کارآفرینی • مذاکره تجاری • یادگیری زبان انگلیسی • دوره MBA آنلاین متمم • تصمیم گیری • تفکر سیستمی • روانشناسی پول • آموزش مهارت کار تیمی • مدل ذهنی • استراتژی محتوا • افعال پرکاربرد انگلیسی • زبان بدن • رادیو متمم • حرفه‌ای گری […]

کتاب چیست و به چه کاری کتابخوانی گفته می‌شود؟

کتاب و کتابخوانی

هفت قسمت قبلی این بحث: کتابهای مرجع – اولین نسل از کتابهای کاغذی که منقرض شدند درباره جهان کتابها درباره روش کتابخوانی (ما کتاب نمی‌خوانیم) نکاتی در مورد کتاب و کتابخوانی (روایتی از نکاتی که دوستان عزیزم مطرح کردند) لااقل در مدرسه بمان و بدُزد (چه شد که به هر شکلی از کتابخوانی راضی شدیم) به جای کتاب خواندن چه کاری انجام می‌دهید؟ یادداشت برداری من از حرف‌های دوستانم در مورد کتاب با ظهور ابزار جدید، معمولاً لازم است فعالیت قدیمی دوباره تعریف شود برای قرن‌ها، وقتی از کتاب و کتابخوانی صحبت می‌کردیم، مشخص بود از چه چیزی صحبت می‌کنیم. اما امروز این پرسش، پاسخ شفافی ندارد. علت هم – هم‌چنانکه همه می‌دانیم – تغییر ابزارهاست. کتاب خواندن زمانی، خواندن کلمات مکتوبی بود که روی کاغذ گردآمده بودند و با ابزار صحافی به بند کشیده […]

مرزهای یک زبان چگونه تعیین می‌شوند؟

مرزهای زبان فارسی

پیش‌نوشت یک: مدتی نسبتاً طولانی است که قصد دارم در مورد سلیقه‌‌ام در انتخاب کلمات چند نکته‌ای بنویسم. واژه‌ی سلیقه را با تأکید به کار می‌برم، چون بر این باورم که قضاوت‌های ما در مورد زبانی که استفاده می‌کنیم کاملاً شخصی است و درست و نادرست ذاتی در آن وجود ندارد. تا حد زیادی می‌توان انتخاب کلمات و ساختار زبان را به انتخاب پوشش و ترکیب لباس تشبیه کرد. هم به علت اینکه همه‌ی ما کمابیش تا حدی می‌کوشیم از چارچوب عرف و قواعد متعارف – بسته به مجلس و مخاطب – خارج نشویم و هم از آن رو که در نهایت، انتخابی است که بر اساس سلیقه و منطق فردی انجام می‌شود. پیش نوشت دو: اگر چه مدت‌هاست مترصد فرصتی بودم در این زمینه بنویسم، اما به سبک همیشه دنبال بهانه‌ای می‌گشتم و این بار که علیرضا حق‌گو دوست عزیزم نمونه‌ی ترجمه‌ای را که دیده بودند نقل کردند، احساس […]