تکنیک های خلاصه نویسی و نت برداری

خواندن به تنهایی کافی نیست. دانسته ها به سادگی به فراموشی سپرده میشوند. خواندن زمانی مفید است که از تکنیک های مختلف برای به خاطر سپردن و خلاصه نویسی استفاده کنیم.

سالها پیش پای صحبت علامه جعفری بودم. ایشان جمله ای را چند بار تکرار کردند که بعدها دیدم پایه کاملاً علمی نیز دارد:

«انسان، با مثال می آموزد. مغز انسان در درک مجردات ضعیف است»

همیشه پس از خواندن یک متن آموزنده و علمی، تا حد امکان برای خود مصداق و مثال پیدا کنید. اجازه بدهید برای همین حرف، مثالی بزنم!

«عکس العمل فراتر از احساس، یک مکانیزم دفاعی کاهش اضطراب در شرایطی است که نگران درک چارچوب نگرش و قضاوتی خود توسط سایر حاضرین هستیم».

این جمله را فروید در توضیح یکی از مکانیزمهای دفاعی آورده است. بعید میدانم فردا، این جمله در ذهن من و شما بماند. اما میتوانیم به مثال آن فکر کنیم…

آخرین باری که مجبور شدم به خاطر قضاوت دیگران، عکس العملی فراتر از واقعیت نشان دهم چه موقع بود؟ دیروز بود. وقتی در خانه به مهمان ها چای تعارف میکردم و وقتی نوبت پسرعمویم – که از او نفرت دارم – رسید، چای را دو بار تعارف کردم! چون نگران بودم شاید او و دیگران، احساس نفرتی را که من دارم درک کنند.

حالا خیلی بعید خواهد بود که عکس العمل فراتر از احساس را فراموش کنم. طی روزها و هفته های آینده، مثالهای متعدد دیگری نیز به این مجموعه خاطرات افزوده شده و مکانیزم دفاعی عکس العمل فراتر از حد، همیشه در ذهنم باقی خواهد ماند…

کار دیگری که انجام آن میتواند بسیار اثربخش باشد…

تهیه «نقشه محتوا» یا Mindmap است. ایده این نقشه ها جدید نیست اما کسی که نخستین بار این ایده را به صورت فراگیر مطرح کرد تونی بوزان بود. نمونه های Mindmap را حتماً زیاد دیده اید. نرم افزارهایی نظیر Mindmanager و Mindmapper و .. نیز برای اینکار طراحی شده اند. من به شخصه، برای ارائه مطلب در کلاسها از نرم افزار استفاده میکنم، اما برای خودم، هنوز در هنگام مطالعه روی کاغذ؛ نقشه محتوا ترسیم میکنم. احساس من این است که نوشتن، مطلب را بهتر در ذهنم ثبت میکند!

برای شما، نمونه ای از نقشه کوچکی که در هنگام ورق زدن کتاب «یک ذهن کاملاً جدید» دنیل پینک ترسیم کردم اینجا آورده ام.

تکنیک های خلاصه نویسی و نت برداری - مثال از کتاب یک ذهن کاملاً جدید نوشته دنیل پینک

من به شخصه برای یادداشت برداری، از کاغذهای رنگی استفاده میکنم. چون نوشتن روی کاغذ سفید سابقه تلخ بیست سال نشستن پشت میز و نیمکت و نظام آموزشی صلب و غیرمنعطف را تداعی میکند.

البته سبک خلاصه برداری افراد مختلف هم متفاوت است. برخی کلیات را می نویسند. برخی قصه ها و مثالها و … را هم اضافه میکنند تا به خاطر آوردن راحت تر باشد.

تحقیقات نشان میدهد انسانها موضوعی را که بتوانند برای دیگران تعریف کنند، خوب تر به خاطر می سپارند. بنابراین اگر در کتاب یا سایت، مطلبی را دیدید که میتواند به بهتر تعریف کردن ماجرا کمک کند، آن را هم ثبت کنید.

من دیشب کتاب «رهبری رهبران» را میخواندم و یک مطلب هم راجع به آن نوشتم. برای اینکه این داستان قابل تعریف باشد، چند کلمه را در کنار یادداشتهایم ثبت کردم: سوهارتو، کامدسوس، ژانویه ۹۸

حالا مغز من میداند که «داستانی برای تعریف کردن» دارد. این داستان، مدت طولانی تری در ذهنم باقی خواهد ماند.

ضمناً در یادداشت برداری، اگر از کلمات و واژه های خودتان استفاده کنید، اثر آن چند برابر بیشتر از رونویسی از روی کتابهاست…

——————————————

برخی از ما به هر دلیل – تنبلی یا نبودن وقت یا مطالعه در تاکسی و مترو و … – امکان تهیه «نقشه محتوا» نداریم. در این موارد هایلایت کردن به کمک ماژیک میتواند مفید باشد. اما توصیه میشود که همیشه از چند رنگ ماژیک استفاده کنیم (برخی آقایان فکر میکنند این کار دخترانه است، اما واقعیت این است که کارکرد آن بسیار خوب است). هر رنگ ماژیک را به یک نوع محتوا اختصاص دهید. من خودم کتابها را با سه رنگ هایلایت میکنم:

– رنگ اول: مطالبی که به نظر من جان کلام است و نویسنده، ده ها سطر نوشته تا به آن یک یا دو جمله برسد.

– رنگ دوم: مطالب جالب و مثالهایی که الزاماً ربطی به موضوع ندارد، اما جالب است و میتوانم در حرفهایم برای دیگران استفاده کنم.

– رنگ سوم: کلمات کلیدی که برای نخستین بار در نوشته مطرح میشوند.

البته این سلیقه شخصی من است و ممکن است شما از شیوه دیگری استفاده کنید.

[ مطلب مرتبط: توصیه‌هایی درباره کتابخوانی ]

[ مطلب مرتبط: مهارت یادگیری و تکنیک‌های یادگیری بهتر ]

[ مطلب مرتبط: فایل‌های صوتی رایگان آموزشی درباره مهارت یادگیری ]

 

فایلهای صوتی مذاکره آموزش زبان انگلیسی آموزش ارتباطات و مذاکره خودشناسی

آموزش مدیریت کسب و کار (MBA) کارآفرینی کسب و کار دیجیتال

ویژگی‌های انسان تحصیل‌کرده آموزش حرفه‌ای‌گری در محیط کار



75 نظر بر روی پست “تکنیک های خلاصه نویسی و نت برداری

  • زندگی زیباست گفت:

    با سلامی دوباره خدمت شما استاد عزیز و محترم
    به نظر من هیچ مطلب بدون خلاصه نویسی نمی تواند در ذهن ثبت شود تمام مطالبی که ما در ذهن داریم بصورت نکته و خلاصه هستند به طور واضح بصورت نقشه ذهنی هستند دوستان
    با به یاد اوردن یک کلمه کلیدی کلمات فرعی دیگر نیز پشت سر ان در ذهن ترسیم می شود
    http://www.rfast.rozblog.com

  • terme گفت:

    با تشکر از مطالب مفید سایتتون
    راستش من چند وقتی میشه که با این سایت آشنا شدم و صحبتهای جناب شعبانهلی و دوستان رو میخونم و بسیار حس خوشایند و مفید بهم دست میده اینکه من هم میتوانم و هر کاری که بخوام میتونم با اراده انجام بدهم و موفق هم بشم.اما الان وقتی به امتحان دویست صفحه ایه تاریخ ادبیات فرانسم فکر میکنم احساس نا امیدی و ناتوانی بهم دست میده بطوری که حس می کنم فلج شده ام و عملا هیچ کاری از دستم بر نمیاد که بوسیله ی ان به خودم کمک کن.من همیشه دنبال نتایج مطلوب بودم و برام جالبه که خودمو به چالش بکشم و مثلا در کمترین زمان اگر بتوانم نتیجه ی خوب کسب کنم پر از احساس خوب اعتماد به نفس میشم.ولی در حال حاضر نا امیدم و احساس خستگیه زیادی می کنم
    اگه کسی بتونه من راهنمایی کنه مطمءنم که لطف بزرگی در حق من کرده و ان شاءالله نتایجشو در هموار شدن راهاشون ببینه

  • وحید گفت:

    سلام روش ارایه شده واقعا خوبه. ممنون

  • ليلي گفت:

    سلام استاد
    اميدوارم كه سالم باشيد.
    بنده هم اگر لايق باشم جزئي از تيم خلاصه نويسان هستم ؛
    مثلا در حال حاضر كتاب ازدواج بدون شكست (دكتر ويليام گلسر و ترجمه دكتر علي صاحبي) را مطالعه مي كنم و خلاصه آن را در گروه هاي مرتبط و يا در كانالي كه در تلگرام ايجاد كردم تايپ كرده و ارسال مي كنم .

    اينم مدل من هستش.
    شاد باشيد.

  • soheila گفت:

    ممنون به خاطر مطالب مفیدتون. اما من هنوز نفهمیدم چطوری از mindmap استفاده کنم

    • به نگار گفت:

      دوست عزیز سلام
      نمونه خوبی از mindmap که توسط دوست متممی با استفاده از نرم افزار تهیه شده رو می تونید در لینک زیر ببینید.
      http://s3.picofile.com/file/8225481418/مهارت_یادگیری.gif
      البته اصولی داره که باید رعایت کنید تا اثربخشی بهتری داشته باشه. این تکنیک ها و اصول رو میتونید با یک جستجوی درست پیدا کنید.

  • سهیلا مظاهری گفت:

    واقعا روش کاربردی و بسیار عالی هستش، من ترم گذشته با این روش هر ۳ امتحان پایان ترمم را ۲۰ شدم ، اصلا سر جلسه امتحان باورم نمیشد که تا این حد مطالب در ذهن من حک شده باشد. بسیار بسیار سپاسگزارم

  • محمد رضا گفت:

    سلام
    بسیار مفید بود . شخصا ازون قسمت استفاده از صفحات رنگی . بهره بردم
    موفق باشی برادر گرام

  • دیدگاهتان را بنویسید (مختص دوستان متممی با بیش از ۱۵۰ امتیاز)


    لینک دریافت کد فعال

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *