تسلیت به شهرزاد عزیز

تسلیت به شهرزاد عزیز

متاسفانه با خبر شدم که دوست خوبمان شهرزاد، پدرشان را از دست داده‌اند. پدر شهرزاد حدود یک ماه پیش به صورت ناگهانی گرفتاری بیماری سختی شدند و متاسفانه پس از یک ماه تحمل دشواری‌ها، فوت کردند. در اینجا از طرف خودم و بقیه‌ی دوستان متممی به شهرزاد عزیز تسلیت عرض می‌کنم و امیدوارم بتوانند در تحمل دشواری از دست دادن پدر – که قطعاً پشتوانه‌ای ارزشمند برای همه‌ی ماست – صبور باشند. +۲۱   

نامه آقای فیلسوف: درباره‌ی ارزشِ روش

دکتر رضا داوری اردکانی

پیش‌نوشت: قاعدتاً برای مخاطب من که سال‌هاست از علم و علم‌آموزی می‌نویسم، مفاهیمی مانند علم و حوزه علم و تعریف علم و روش علمی تازگی ندارند. اما در عین حال، حیفم آمد که این نامه‌ی ارزشمند دکتر اردکانی را در روزنوشته‌ها بازنشر نکنم. امروز بسیاری از آنچه در باب علم یا دین یا نسبت علم ودین گفته می‌شود از حب و بغض سرشار است و کمتر پیش آمده که متنی با چارچوب مشخص و شفاف و با تلاش برای به رسمیت شناختن چارچوب فکریِ دو اردوگاهِ علم و دین، تنظیم و منتشر شود. طبیعتاً اینکه این متن توسط آقای اردکانی به عنوان یک فیلسوف و متفکر بزرگ ایرانی و نیز رئیس فرهنگستان علوم کشور و نیز عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی و نیز استاد بازنشسته گروه فلسفه دانشگاه تهران نوشته شده، ارزش آن‌را دوچندان می‌کند. منبع مطلب زیر: سایت دکتر […]

چند گزارش عددی از متمم

آمارهای متمم

در زیر مطلبی که برای چهارمین سالگرد متمم نوشته بودم، در میان حرف‌ها و لطف‌های دوستان عزیزم، محمدصادق اسلمی سوالی را مطرح کرده بود که آن را این‌جا نقل می‌کنم: رفتار ما در صفحه‌ نمایش‌های مختلف چگونه است؟ چه تفاوت‌هایی بین رفتار کسانی که با لپ‌تاپ، تبلت، موبایل وارد سایت می‌شن وجود داره؟ از لحاظ وقتی که می‌ذارن، دقتشون توی خوندن مطالب، حل کردن تمرین، زمان و شاخص‌های دیگه‌ای که می‌تونه وجود داشته باشه میدونم جواب به این سوال خودش می‌تونه چند صد صفحه باشه و مطمنا وقت تو هم اجازه چنین‌کاری رو نمیده. اما قطعا شواهد ارزشمندی داری که می‌تونی در موردش حرف بزنی، حتی در حد چند خط، خیلی کنجکاوم بدونم چه تفاوت‌های رفتاری وجود داره در صفحه‌ نمایش‌های مختلف ( مخصوصا برای یک شخص، یعنی کسی که یه بار با گوشی وارد شده […]

تسلیت به بازماندگان

خواستم برای سانحه‌ی سقوط، پیام تسلیت بنویسم. اما دیدم اگر تسلیتی برای بازماندگان لازم است، نباید به بستگان سانحه‌دیدگان محدود شود. ما همه بازماندگان یک سقوط پیوسته و دائمی هستیم. ای کاش این “اصحابِ کهف”، به جای هواپیما یک شتر در اختیار هر یک از ما قرار می‌دادند. همان وسیله‌ی نقلیه‌ای که پس از مرگ و سانحه، ارزش مادی‌ ما را بر اساسش می‌سنجند و پرداخت می‌کنند. ما هم باید بپذیریم که “حمل و نقل هوایی” و “اقتصاد شتری” یک جا جمع نمی‌شوند.   +282   

نسخه جدید کتاب پیچیدگی (۱۹۸ صفحه)

کتاب پیچیدگی و سیستمهای پیچیده

خوشحالم که فرصتی دست داد تا کتاب پیچیدگی را کمی کامل‌تر کنم و بحث‌های آن را به پیش ببرم. نسخه جدید کتاب پیچیدگی را می‌توانید با کلیک بر روی لینک زیر دانلود کنید:   دانلود فایل PDF کتاب پیچیدگی اگر نسخه‌های قبلی را خوانده‌اید، عملاً کافی است این بخش‌ها را بخوانید: صفحه‌های ۱۰۳ تا ۱۱۴ از نظر علمی ویرایش شده‌اند (می‌توانید فعلاً نخوانید) بخش نگاه بولتزمن به انتروپی (صفحه‌های ۱۱۴ تا ۱۱۷) اضافه شده است. بخش قانون دوم ترمودینامیک هم (صفحه‌های ۱۲۳ تا ۱۲۶) اضافه شده است. #پیچیدگی +۶۴   

جمله های هفتگی (هفته‌های چهل‌ویک تا شصت)

جمله های محمدرضا شعبانعلی

در گذشته بخشی از جمله‌های ابتدای ایمیل‌های هفتگی را در قالب فایل PDF منتشر کرده بودم. در اینجا قسمت سوم این آرشیو (جمله‌های مربوط به هفته‌های ۴۱ تا ۶۰)‌ را برای دانلود آماده کرده‌ام:   دانلود فایل PDF جمله‌های هفتگی (بیست هفته‌ی سوم)   پی نوشت: اگر چه بر اساس آنچه در درس‌های استراتژی محتوای متمم آموخته‌ایم، انتشار این نوع فایل‌ها را می‌توان نمونه‌ای از بازآفرینی محتوا دانست، اما واقعیت این است که دغدغه‌ی اصلی من، آرشیو شدن این جمله‌ها بود. چون برای انتخاب / ترجمه / نوشتن هر کدام، زمان قابل توجهی صرف شده و حیفم می‌آمد که در زیر توده‌ی داده‌ها در Mail Server‌های دنیا دفن شوند. #جمله های هفتگی +۹۶   

برای سعید محمدی: آمادگی برای زندگی در جهانی با یکپارچگی افقی

یکپارچگی افقی در جهان جدید

پیش نوشت: این مطلب را می‌توان زیرمجموعه‌ی مطالبی دانست که تحت عنوان گفتگو با دوستان مطرح می‌کنم. در یکی از بحث‌های مربوط به کانکتوگرافی به یکپارچگی عمودی و یکپارچگی افقی رسیدیم و دیدیم که به نظر می‌رسد هرمِ دنیا هر چه بیشتر در حال حرکت به سمت یک ساختار مسطح است. در آنجا سعید به آمادگی برای زندگی در جهانی با ساختارِ یکپارچه‌ی افقی اشاره کرده بود و فکر کردم بد نیست به بهانه‌ی حرف سعید، چند جمله‌ای بیشتر در این‌باره صحبت کنیم. حرف‌هایی که در اینجا می‌نویسم، ناشی از تسلط بر این بحث یا پختگی در مواجهه با یکپارچگی افقی یا هر چیزی از این دست نیست. فقط حس کردم شاید بشود به بهانه‌ای، بر اهمیت بحثِ یکپارچگی افقی تأکیدی دوباره کرد. من همیشه – حداقل در مورد فرایند فکر کردن و یادگیری خودم […]

روباه کوچه‌ی ما

َعکس روباه

چون در مطلبی تحت عنوان داستان دو نگهبان یکی از جانورهای دوست‌نداشتنیِ کوچه‌ رو معرفی کردم، گفتم اینجا عکس یکی از جانورهای دوست‌داشتنی کوچه رو بذارم. تجربه‌ی مواجهه‌ی بسیاری از ما با روباه – در صورتی که در شهر زندگی کرده باشیم – به حرف‌هایی برمی‌گرده که دختر و پسرهای شکست‌خورده‌ی عاطفی در اینستاگرام توی دهن روباهِ شازده کوچولو می‌ذارن. البته روباهِ شازده کوچولو، اخیراً غیر از مسائل عاطفی، در مسائل اجتماعی و فلسفی و سیاسی هم اظهار نظر می‌کنه. مثلاً وقتی ازش می‌پرسن کی همه چی درست می‌شه؟ می‌گه وقتی بفهمی همه‌چیز به خودت بستگی داره (واقعاً دلم برای #اگزوپری می‌سوزه). اما این‌ها رو گفتم که بگم، من این شانس رو دارم که با یه روباه همسایه باشم و اتفاقاً الان بهتر می‌‌فهمم که چرا حیوانی که باید در شازده کوچولو از اهلی شدن […]

یکپارچگی عمودی در برابر یکپارچگی افقی در جهان پیوسته

زیرساختها و یکپارچگی در دنیای متصل

پیش نوشت: این مطلب در ادامه‌ی معرفی کتاب کانکتوگرافی و مروری بر بخشی از فصل اول کتاب کانکتوگرافی (تحت عنوان: پل‌هایی به جای دیوار) نوشته شده است. پاراگ خانا در ادامه‌ی فصل اول کتاب خود، می‌کوشد تصویری شفاف‌تر از نقش پیوستگی و اتصال در تغییرات دنیای جدید برای ما ترسیم کند. یکی از مفاهیمی که او به آنها اشاره می‌کند «رنگ باختنِ تدریجیِ یکپارچکی عمودی در برابر یکپارچگی افقی است». این نوشته را می‌خواهم به تفسیر همین یک جمله اختصاص دهم. اجازه بدهید اول مفهوم یکپارچگی عمودی در منظومه‌ی ذهنی این نویسنده را بررسی کنیم. فرض کنید در جهانی زندگی می‌کنید که امپراطوری‌های بزرگِ X و Y و Z وجود دارند. هر یک از این امپراطوری‌ها درون خود سازمان‌ها و ساختارها و کسب و کارهای متنوعی دارند. حتی می‌توانیم بگوییم دولت‌های متعددی در درون هر امپراطوری وجود دارند (منظور از دولت، گروه‌هایی هستند که […]

داستان دو نگهبان

داستان دو نگهبان

خیابانی که من در آن زندگی می‌کنم پهن است؛ طولانی و بن‌بست. در انتهایش هم فضایی پارک‌مانند وجود دارد با درختانی در هم‌فرورفته و این ویژگی‌ها، خیابان را برای دختران و پسران جوانی که می‌خواهند دور از چشم داروغه‌ها و دربانان جهنم و متولیان بهشت، کنار هم باشند و خلوت کنند، مساعد و مطلوب می‌کند. دو ساختمان اداری در ابتدای خیابان قرار دارند و بر هر یک نگهبانی گماشته شده. نگهبانِ ساختمان اول را نمی‌توانی نبینی. صندلی‌اش را بیرون ساختمان گذاشته و بسته به سرما و گرما محل آن را جابجا می‌کند. داخل هر ماشینی که وارد خیابان می‌شود، سر می‌کشد. غریبه‌ها هم که نمی‌دانند نگهبان ساختمان است و فکر می‌کنند نگهبان محله است، گاهی از او برای ورود به کوچه اجازه می‌گیرند. باید غرورش را در لحظه‌ای که به مردم اجازه می‌دهد وارد خیابان […]

مصاحبه با داریوش ارجمند

مصاحبه با داریوش ارجمند در برنامه من و تو

داریوش ارجمند را در فیلم‌ها کمتر دیده‌ام. نه چندان اهل سینما هستم نه تلویزیون خانه‌ام از ۲۰ سال پیش (سال ۷۶) روشن شده است که او را در تلویزیون ببینم. خاطره‌ای اگر از او دارم، در حد نمایش ابوذر اوست؛ که آن هم به اقتضای سنم طبیعتاً شاهدش نبوده‌ام و آنچه در خاطر دارم روایتی است که دکتر شریعتی در کتاب ابوذر خود نوشته و نقل‌هایی که بعداً از اجرای آن نمایش توسط داریوش ارجمند و دوستانش دیدم و خواندم. اگر به خاطر داشته باشید چند باری هم به بهانه‌های مختلف از اینکه دکتر شریعتی لباس سوسیالیسم را بر تن یک روایت تاریخی کرده گلایه کرده‌ام و یک بار در کتاب پیچیدگی این کار را به عنوان نمونه‌ی بارزی از آناکرونیزم مطرح کردم. خلاصه اینکه امروز وقتی قسمتی سی ثانیه‌ای از یکی از مصاحبه‌های او […]

آخرین نسخه کتاب پیچیدگی و سیستمهای پیچیده

کتاب پیچیدگی محمدرضا شعبانعلی

توضیحات مربوط به آخرین نسخه کتاب پیچیدگی و سیستمهای پیچیده: آخرین نسخه کتاب پیچیدگی را می‌توانید از طریق لینک زیر دانلود کنید: دانلود آخرین نسخه فایل PDF کتاب پیچیدگی و سیستمهای پیچیده در نسخه‌ی جدید کتاب پیچیدگی، وقت قابل توجهی را صرف مرتب کردن کتاب و تا حدی اصلاح ساختاری آن کردم. عکس‌ها کوچک‌تر شده‌اند تا جای کمتری اشغال کنند و صفحه‌های خالی که بعضاً در بین فصل‌های مختلف ایجاد شده بود حذف شده است. در ابتدای کتاب هم فهرستی قرار دادم که به تک تک موضوعات لینک شده و کار پیدا کردن و پیگیری موضوعات را ساده‌تر می‌کند. به پیشنهاد سینا آقااحمدی، جاهایی که کلیپ داشتم، QR-Code گذاشتم و اگر کتاب را روی تبلت یا لپ‌تاپ یا نسخه‌ی کاغذی بخوانید، می‌توانید با اسکن کردن کد روی موبایل، کلیپ‌ها را راحت و سریع ببینید. چند صفحه […]

پل‌هایی به جای دیوار (دنیایی متصل‌تر از همیشه)

پل هایی به جای دیوار - مرور فصل اول کتاب کانکتوگرافی نوشته پاراگ خانا

پیش نوشت: این مطلب مرور کوتاهی به بخشی از فصل اولِ کتاب کانکتوگرافی نوشته‌ی پاراگ خانا است که قبلاً آن را معرفی کرده‌ام. خانا برای عنوان نخستین فصل کتابش، عبارتِ From borders to bridges (از مرزها تا پل‌ها) را انتخاب کرده است. فکر می‌کنم در زبان فارسی، پل‌هایی به جای دیوار بتواند مفهومِ پنهان در این عنوان را تا حد خوبی منتقل کند. به محض دیدن این عنوان، یاد جمله‌ی مشهوری افتادم که از نیوتون نقل می‌شود: «ما دیوارهای زیادی می‌سازیم؛ اما به اندازه‌ی کافی پل نمی‌سازیم.» اگر چه پاراگ خانا در این فصل از کتاب به نیوتون و این حرف او اشاره نکرده است، اما می‌توان حس کرد که تمام این فصل، پاسخی به نگرانی نیوتون است. خانا بر این باور است که اکنون – سه قرن بعد از نیوتون – پل‌ها بیشتر و سریع‌تر […]

درباره دمنوش مهرگیاه

دمنوشهای مهرگیاه

بعد از تعداد زیادی پستِ جدی و رسمی، برای اینکه کمی فضای روزنوشته‌ها عوض بشه گفتم عکس این دمنوش‌های مهرگیاه رو بذارم که اخیراً خریدم. یه مدته دارم سعی می‌کنم مصرفِ کافئین روزانه‌ام رو کاهش بدم و به جاش از دمنوش استفاده کنم (معمولاً سالی یه بار این تصمیم رو می‌گیرم و یه ماه به شدت بهش وفادار می‌مونم و بعد روز از نو روزی از نو). اما اصل علتِ انتشار این پست، تحسینِ زحمت مجموعه تولیده کننده دمنوش مهرگیاه است. با وجودی که از هر فرصتی برای خریدن چای و دمنوش استفاده می‌کنم و هر جا هم مسافرت می‌رم، گرون‌ترین چای یا دمنوش‌ها رو برای کنجکاوی می‌خرم و امتحان می‌کنم، همچنان از اینکه توی ایران چنین محصولِ با کیفیتی عرضه می‌شه لذت می‌برم. پی نوشت: یه بار هم باید در مورد دمنوش نیوشا حرف […]